Suplementy na wsparcie organizmu

Co na odporność – jak wybierać świadomie

Jesienią i zimą półka z preparatami „na odporność" robi się bardzo gęsta, a opakowania mówią niemal to samo. Różnica, która naprawdę pozwala je rozdzielić, jest jedna i mało kto o niej mówi: tylko części składników wolno przypisać wpływ na układ odpornościowy. Reszta jest w składzie z innych powodów – tradycji stosowania, profilu smakowego, zawartości polifenoli – ale bez niezależnie potwierdzonego oświadczenia.

Lista jest zamknięta i publiczna. Prowadzi ją Komisja Europejska w rejestrze oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych na podstawie ocen Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności. Poniżej jej część dotycząca odporności, w brzmieniu, w jakim wolno ją stosować.

Składniki z zatwierdzonym oświadczeniem o układzie odpornościowym

• Witamina C – „przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Witamina D – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Witamina A – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Cynk – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Selen – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Miedź – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Żelazo – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Witamina B6 – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Witamina B12 – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"
• Kwas foliowy – „przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego"

Każde z tych oświadczeń ma warunek: porcja dobowa musi dostarczać co najmniej 15% referencyjnej wartości spożycia danego składnika. Dlatego przy porównywaniu preparatów kolumna „%RWS" w tabeli składu jest ważniejsza niż to, co napisano z przodu opakowania.

Składniki, które nie mają zatwierdzonego oświadczenia

To równie istotna część obrazu. Następujące składniki, bardzo często eksponowane na preparatach odpornościowych, nie mają w Unii Europejskiej zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego – ani dotyczącego odporności, ani żadnego innego:

• żeń-szeń,
• kurkuma i kurkuminoidy,
• aronia,
• czarny bez, jeżówka, imbir i pozostałe składniki roślinne,
• kwasy omega-3 (EPA i DHA) – mają zatwierdzone oświadczenia, ale dotyczące serca, mózgu i wzroku, nie odporności.

Nie znaczy to, że produkty z tymi składnikami są bez wartości – oceny wielu składników roślinnych są w Unii Europejskiej formalnie zawieszone, a nie odrzucone. Znaczy to, że jeśli preparat buduje całą obietnicę odpornościową na żeń-szeniu czy kurkumie, obietnica nie ma niezależnej podstawy, a Ty podejmujesz decyzję bez tego wsparcia.

Dobra wiadomość: wiele preparatów roślinnych ma w składzie również witaminy i składniki mineralne, i to z nich płynie zatwierdzone oświadczenie. Preparat z żeń-szeniem, witaminami z grupy B i cynkiem może powiedzieć o układzie odpornościowym – ale dzięki cynkowi i witaminom z grupy B, nie dzięki żeń-szeniowi. Warto wiedzieć, za co się płaci.

Jak czytać skład w trzech krokach

• Krok 1 – znajdź tabelę zawartości w porcji dobowej. Nie listę składników, nie opis ze frontu opakowania, a tabelę z ilościami i %RWS.
• Krok 2 – sprawdź, czy są w niej składniki z listy wyżej i ile ich jest. Przy wartościach poniżej 15% RWS składnik jest obecny, ale nie uprawnia do oświadczenia.
• Krok 3 – zsumuj z tym, co już przyjmujesz. Jeżeli bierzesz preparat wieloskładnikowy i sięgasz dodatkowo po witaminę D czy cynk, policz łączne %RWS. Przy cynku i selenie górne granice bezpiecznego spożycia nie są wysokie.

Szczegółowy instruktaż – z przykładami przypisów, nazw handlowych surowców i pułapek w tabelach – znajdziesz w naszym przewodniku: jak czytać etykiety suplementów diety.

Postacie preparatów – co wybrać dla siebie

Składnik jest ważniejszy niż postać, ale postać decyduje o tym, czy preparat będziesz stosować regularnie. A przy suplementacji sezonowej regularność jest całą stawką.

• Kapsułki i tabletki – najwygodniejsze przy stałej, wielomiesięcznej suplementacji; łatwo zabrać je w podróż.
• Saszetki do rozpuszczenia – dla osób, które niechętnie połykają kapsułki, i wtedy, gdy preparat ma dostarczyć większą porcję składników niż zmieści się w tabletce.
• Ampułki do rozcieńczenia – zawartość ampułki spożywa się po rozcieńczeniu w płynie; postać płynna bywa wybierana ze względu na wygodę przyjmowania.
• Żelki – najczęściej wybierane przez osoby, które nie znoszą tabletek. Zwróć uwagę na zawartość cukrów w tabeli wartości odżywczej.

Odporność to nie tylko suplement

Warto to powiedzieć wprost, bo żadna etykieta tego nie zrobi: suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety ani zdrowego trybu życia. Przy układzie odpornościowym pierwsze zmienne to sen, aktywność fizyczna, warzywa i owoce w codziennym menu oraz – w naszej szerokości geograficznej od października do marca – podaż witaminy D, której z samego nasłonecznienia nie da się wtedy uzyskać.

Suplementacja uzupełnia dietę tam, gdzie jest luka. Nie jest polisą ubezpieczeniową i nie zastępuje wizyty u lekarza, gdy pojawiają się objawy wymagające diagnozy.

Pytania, które najczęściej dostajemy od klientów w sezonie jesienno-zimowym.

Ważne:
Suplement diety nie może być stosowany jako zamiennik zróżnicowanej diety. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są podstawą prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Przechowywać w sposób niedostępny dla małych dzieci.