Ceramidy do picia – czym są i skąd pochodzą

Czym są ceramidy

Zewnętrzna warstwa naskórka, nazywana warstwą rogową (stratum corneum), jest pierwszą barierą oddzielającą organizm od otoczenia. Zbudowana jest ze zrogowaciałych, spłaszczonych komórek – korneocytów – oraz z substancji wypełniającej przestrzenie między nimi, określanej jako cement międzykomórkowy.

W literaturze dermatologicznej struktura ta bywa porównywana do muru: korneocyty pełnią rolę cegieł, a cement międzykomórkowy – zaprawy. Ceramidy są głównym składnikiem tej zaprawy. Chemicznie należą do sfingolipidów i stanowią około 50% wszystkich lipidów obecnych w warstwie rogowej naskórka.

Ich rola w fizjologii skóry jest opisana w badaniach: uporządkowany układ lipidów warstwy rogowej wiąże się ze szczelnością bariery naskórkowej i z parametrem znanym jako TEWL (transepidermal water loss), czyli przeznaskórkową utratą wody. To wskaźnik używany w badaniach dermatologicznych do oceny kondycji bariery skórnej.

Zdolność organizmu do syntezy ceramidów zmienia się z wiekiem, a na stan bariery lipidowej wpływają też czynniki zewnętrzne – promieniowanie UV, warunki klimatyczne czy sposób oczyszczania skóry. To ogólny opis fizjologii, oparty na piśmiennictwie wskazanym na końcu tekstu.

Ceramidy w kosmetykach a ceramidy w suplementach

Ceramidy najlepiej znamy z kosmetyków – kremów, serum i balsamów, gdzie stosuje się je od lat. Od pewnego czasu pojawiają się również w suplementach diety, w tym w preparatach płynnych. To dwa różne obszary regulacyjne i warto rozumieć różnicę.

Kosmetyk działa miejscowo, na powierzchni skóry, i podlega przepisom o produktach kosmetycznych. Producent kosmetyku może opisywać efekt pielęgnacyjny, o ile potrafi go udokumentować.
Suplement diety jest środkiem spożywczym uzupełniającym dietę i podlega prawu żywnościowemu. Tu obowiązuje zasada, o której piszemy niżej: opisywać można wyłącznie działanie składników mających zatwierdzone oświadczenie zdrowotne.

Dlatego opis tego samego składnika może wyglądać zupełnie inaczej na opakowaniu kremu i na etykiecie suplementu. Nie wynika to z różnicy w składzie, tylko z różnicy w przepisach.

Skąd pochodzą ceramidy w suplementach do picia

W preparatach doustnych ceramidy pozyskuje się najczęściej ze źródeł roślinnych – z ziaren pszenicy, rzadziej z ryżu czy konjaku. W obrocie funkcjonują surowce markowe o zdefiniowanej specyfikacji, na przykład kompleks CERAMOSIDES™, oraz surowce niemarkowe opisane w wykazie składników po prostu jako ceramidy.

Pochodzenie surowca ma wymiar praktyczny: ceramidy z ziaren pszenicy oznaczają obecność glutenu, co jest istotne przy diecie bezglutenowej i przy celiakii. Pszenica należy do alergenów, które muszą być graficznie wyróżnione w wykazie składników – szukaj jej właśnie tam, a nie w nazwie produktu. Jak czytać taki wykaz, opisaliśmy w osobnym przewodniku: jak czytać etykietę suplementu diety.

Dlaczego nie napiszemy, jak ceramidy działają

To najważniejsza część tego tekstu i piszemy ją świadomie, choć nie jest to typowa treść sklepowa.

Prawo żywnościowe Unii Europejskiej dopuszcza w komunikacji o suplementach diety wyłącznie oświadczenia zdrowotne wpisane do unijnego rejestru (rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 oraz rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012), sformułowane w zatwierdzonym brzmieniu. Dla ceramidów – podobnie jak dla kolagenu – takiego oświadczenia nie zatwierdzono.

Oznacza to, że przy tych składnikach możemy podać wyłącznie ich zawartość w porcji. Nie napiszemy, że uszczelniają barierę skórną, poprawiają nawilżenie ani że działają „od wewnątrz" – nawet jeśli istnieją badania nad danym surowcem. Istnienie publikacji naukowej i zatwierdzone oświadczenie zdrowotne to dwie różne rzeczy i nie zastępują się nawzajem.

Ta sama zasada obowiązuje wszystkich producentów. Jeśli spotkasz opis suplementu obiecujący efekt wykraczający poza rejestr, to sygnał ostrzegawczy dotyczący producenta – a nie dowód przewagi produktu.

Co w takim razie wolno powiedzieć

Sporo – tylko o innych składnikach. Preparaty tego typu bywają uzupełniane o witaminy i składniki mineralne, dla których oświadczenia zdrowotne zostały ocenione i wpisane do rejestru. W kontekście skóry i włosów są to między innymi:

Biotyna, cynk, niacyna i ryboflawina – pomagają zachować zdrową skórę.
Biotyna i cynk – pomagają zachować zdrowe włosy; cynk pomaga też zachować zdrowe paznokcie.
Witamina C – pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry oraz w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
Miedź – pomaga w utrzymaniu prawidłowej pigmentacji skóry i włosów oraz prawidłowego stanu tkanek łącznych.
Mangan – pomaga w prawidłowym tworzeniu tkanki łącznej i w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.

Warto zwrócić uwagę na precyzję tych sformułowań. „Pomaga zachować zdrową skórę" to nie to samo co obietnica usunięcia konkretnego problemu. Ta różnica jest w przepisach celowa.

Ceramidy w naszej ofercie

W sklepie dostępny jest jeden preparat z ceramidami: Doppelherz system CERAMIDE BEAUTY, w ampułkach z płynem.

Porcja dobowa: zawartość 1 ampułki (25 ml), po wcześniejszym rozcieńczeniu w płynie – na przykład w wodzie, soku, jogurcie lub koktajlu.
Ceramidy: 15 mg w porcji, pozyskiwane z ziaren pszenicy.
Kolagen: 1 g hydrolizatu kolagenu w porcji.
Witaminy i składniki mineralne: biotyna 600 µg (1200% RWS), witamina C 80 mg (100% RWS), niacyna 16 mg (100% RWS), cynk 5 mg (50% RWS), ryboflawina 0,7 mg (50% RWS), miedź 0,2 mg (20% RWS), mangan 0,4 mg (20% RWS).
Opakowanie: 30 ampułek, czyli miesiąc stosowania. Smak mango i marakui.
Dla kogo: produkt dla osób dorosłych. Nie należy stosować u dzieci i młodzieży; nie zaleca się stosowania przez kobiety w ciąży i karmiące piersią. Może być spożywany przez osoby nietolerujące laktozy. Zawiera pszenicę – nieodpowiedni przy diecie bezglutenowej.

Przy ceramidach i hydrolizacie kolagenu podajemy wyłącznie zawartość w porcji – z powodu opisanego wyżej. Oświadczenia zdrowotne na opakowaniu odnoszą się do biotyny, cynku, niacyny, ryboflawiny, witaminy C, miedzi i manganu. Pełny wykaz składników, treść ostrzeżeń, opinie klientów i aktualną cenę znajdziesz na karcie produktu CERAMIDE BEAUTY.

Pozostałe preparaty w formie płynnej znajdziesz w kategorii Kolagen do picia, a szerszy przewodnik po wyborze takich produktów – w tekście kolagen do picia: odpowiedzi na najczęstsze pytania.

Ile trwa suplementacja

Przy preparatach tego typu zalecamy stosowanie regularne i systematyczne przez okres minimum trzech miesięcy. Jedno opakowanie CERAMIDE BEAUTY zawiera 30 ampułek, czyli zapas na miesiąc – stąd popularność zestawów trzech opakowań.

Powód jest praktyczny: procesy odnowy naskórka przebiegają w cyklach liczonych w tygodniach, nie w dniach. U osoby dorosłej pełny cykl wymiany komórek naskórka trwa średnio od 28 do 40 dni i z wiekiem ulega spowolnieniu. Krótsza suplementacja po prostu nie mieści się w tym rytmie.

Obowiązuje przy tym zasada z etykiety: nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia, a przy łączeniu dwóch preparatów – na przykład ceramidowego i kolagenowego – warto porównać obie tabele składu, bo składniki się sumują.

FAQ – ceramidy w suplementach diety

Czym są ceramidy?

Ceramidy to lipidy z grupy sfingolipidów, budujące cement międzykomórkowy warstwy rogowej naskórka. Stanowią około 50% wszystkich lipidów tej warstwy i są opisywane w literaturze dermatologicznej jako element odpowiadający za szczelność bariery naskórkowej. To opis fizjologii skóry, a nie deklaracja działania suplementu diety.

Skąd pozyskuje się ceramidy do suplementów?

W preparatach doustnych stosuje się najczęściej ceramidy pochodzenia roślinnego – z ziaren pszenicy, rzadziej z ryżu czy konjaku. Spotyka się surowce markowe o zdefiniowanej specyfikacji, jak CERAMOSIDES™, oraz surowce niemarkowe. Pochodzenie znajdziesz w wykazie składników, nie w nazwie produktu.

Czy ceramidy w suplemencie zawierają gluten?

Jeżeli pozyskiwane są z ziaren pszenicy – tak, produkt zawiera składnik glutenowy i nie jest odpowiedni przy diecie bezglutenowej. Pszenica należy do alergenów, które muszą być graficznie wyróżnione w wykazie składników, więc zawsze sprawdź cały wykaz, a nie tylko nazwę surowca.

Czy ceramidy mają zatwierdzone oświadczenie zdrowotne?

Nie. Dla ceramidów, podobnie jak dla kolagenu, nie zatwierdzono w Unii Europejskiej oświadczenia zdrowotnego. Oznacza to, że w komunikacji o suplemencie diety można podać wyłącznie zawartość tych składników w porcji, bez opisywania ich działania. Oświadczenia na opakowaniu odnoszą się do witamin i składników mineralnych obecnych w składzie.

Czym różnią się ceramidy w kremie od ceramidów w suplemencie?

Kosmetyk działa miejscowo i podlega przepisom o produktach kosmetycznych, a suplement diety jest środkiem spożywczym i podlega prawu żywnościowemu. To dwa różne reżimy regulacyjne, dlatego opis tego samego składnika może wyglądać inaczej na opakowaniu kremu i na etykiecie suplementu.

Jak długo stosować preparat z ceramidami?

Zalecamy stosowanie regularne przez okres minimum trzech miesięcy, w zalecanej dziennej porcji jednej ampułki. Opakowanie zawiera 30 ampułek, co odpowiada miesiącowi stosowania. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia.

Czy można łączyć preparat ceramidowy z kolagenowym?

Składniki z różnych produktów sumują się, dlatego przed połączeniem porównaj obie tabele składu i sprawdź, które pozycje się powtarzają – przy witaminach i składnikach mineralnych wystarczy zsumować %RWS. Niezależnie od wyniku nie należy przekraczać zalecanej dziennej porcji żadnego z produktów. Przy stałym przyjmowaniu leków decyzję warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.

Ważne:
Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Nie może być stosowany jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety i nie ma właściwości leczniczych. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są podstawą prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Przechowywać w sposób niedostępny dla małych dzieci. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Oświadczenia zdrowotne: Biotyna, cynk, niacyna i ryboflawina pomagają zachować zdrową skórę. Biotyna i cynk pomagają zachować zdrowe włosy, a cynk – zdrowe paznokcie. Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry oraz w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. Miedź pomaga w utrzymaniu prawidłowej pigmentacji skóry i włosów oraz prawidłowego stanu tkanek łącznych. Mangan pomaga w prawidłowym tworzeniu tkanki łącznej i w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
Piśmiennictwo (opis fizjologii skóry):
Coderch L., López O., de la Maza A., Parra J.L., Ceramides and skin function, American Journal of Clinical Dermatology 2003; 4(2): 107–129.
Meckfessel M.H., Brandt S., The structure, function, and importance of ceramides in skin, Journal of the American Academy of Dermatology 2014; 71(1): 177–184.
Boelsma E., Hendriks H.F., Roza L., Nutritional skin care: health effects of micronutrients and fatty acids, The American Journal of Clinical Nutrition 2001; 73(5): 853–864.
Publikacje opisują fizjologię skóry i rolę lipidów naskórkowych. Nie stanowią podstawy do formułowania oświadczeń zdrowotnych o produkcie.
Podstawa prawna: rozporządzenie (WE) nr 1924/2006; rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012.

Ceramidy do picia – co to jest i co mówi o nich nauka